Văn hóa ẩm thực 

Cùng tìm hiểu về sắc màu ẩm thực cung đình Huế

Xứ Huế mộng mơ và yên bình, người Huế hiền lành nhỏ nhẹ, ẩm thực Huế cũng đặc biệt tinh tế và nghệ thuật. Đó là ấn tượng của hầu hết các du khách đã từng đến với xứ Huế. Theo thời gian, ẩm thực cung đình Huế chịu ảnh hưởng của những luồng văn hoá đến từ những cộng đồng dân cư khác nhau và những đặc thù của xứ sở nên mang những sắc thái riêng trở thành một phần của văn hóa Huế, và góp phần phong phú trong văn hóa ẩm thực Việt Nam nói chung.

Sắc màu ẩm thực cung đình Huế

Hiện nay, nét ẩm thực cung đình Huế đặc biệt còn lưu giữ được trên 1.000 món ăn ngon nấu theo lối Huế, trong đó có cả ẩm thực dân gian và ẩm thực cung đình. Đa phần những món ăn cung đình đó không khác mấy so với món ăn dân dã về nguyên liệu. Điểm khác biệt ở đây chính là kỹ thuật chế biến và sự trình bày cầu kỳ, tinh tế như một môn nghệ thuật được chăm chút tỉ mẩn. Món ăn cung đình Huế ngoài hình thức trình bày đẹp, hương vị thơm tho, tinh khiết, thanh tao, còn nổi tiếng ở tác dụng bồi bổ sức khỏe, điều hòa khí huyết.

ẩm thực cung đình Huế
Ẩm thực cung đình Huế ấn tượng không chỉ hương vị mà còn ở cách bày biện món ăn đẹp mắt

Ẩm thực cung đình Huế chính là những món ăn ngon ngự thiện ngày trước chuyên được chế biến để dâng lên vua. Những món ăn ngon này đều thuộc loại cao lương mỹ vị, được chế biến công phu, cầu kỳ nhằm đạt đến những chuẩn mực cao nhất là vừa đẹp mắt, vừa ngon miệng và vừa bổ dưỡng. Nó khác với chế biến món ăn thông thường ở chỗ khi chế biến người đầu bếp phải nêm gia vị nhiều lần nhằm đảm bảo mùi vị vừa miệng, lại giữ được chất tươi nguyên của thực phẩm. Chính vì vậy các món ăn trong mỗi bữa ăn cung đình không chỉ có bàn tay của người đầu bếp chế biến mà còn có trách nhiệm của viện Thái y để đảm bảo kết hợp nguyên liệu được hoàn hảo nhất.

ẩm thực cung đình Huế
Món ăn cung đình Huế khiến nhiều thực khách phải trầm trồ khen ngợi

Vua ăn gọi là Ngự thiện, dụng cụ ăn của vua gọi là đồ Ngự dụng, đội phục vụ vua ăn gọi là Đội Thượng thiện. Mỗi bữa vua Minh Mạng, Đồng Khánh, Khải Định ăn từ 35 đến 50 món, trong đó phải có một vài món thuộc bát trân.

Món ăn cung đình Huế có khá nhiều các luật lệ, nghi thức từ việc cung ứng thực phẩm, chế biến, phục vụ, các kiểu mâm bàn, chén bát, đũa. Từng món được múc ra tô, đĩa rồi đặt trong các quả hộp bằng gỗ sơn son thiếp vàng. Các món ăn cung đình Huế lúc đầu là do truyền lại từ đời này sang đời khác, sau thì các sứ thần khi đi sứ về, họ cung tiến vua những món ăn lạ và ngon. Món nào đặc biệt sẽ được liệt vào danh sách rồi truyền tiếp sang đời sau, cứ thế, món ăn cung đình Huế trở nên phong phú và đa dạng hơn.

Các món ăn cung đình Huế thường cầu kì hơn và có nguyên liệu quý hiếm hơn. Đặc biệt được nhắc đến nhiều nhất có lẽ là bát trân trong ẩm thực cung đình xưa. Bát trân là 8 món ăn quý hiếm thời xưa chỉ dành cho giới vua quan. Bao gồm: nem công, chả phượng, da tây ngưu, bàn tay gấu, gân nai, môi đười ươi, thịt chân voi, yến sào.

ẩm thực cung đình Huế
Nem công, chả phương là một trong 8 món bát chân trong ẩm thực cung đình

Bát chân là 8 món quý nhất nhưng không phải lúc nào các món ăn trong ẩm thực cung đình cũng đều là những món này. Hơn nữa ngày nay, các nguyên liệu trong bát chân đều là những thực phẩm quý hiếm khó tìm, hoặc thuộc danh mục các loài động vật quý hiếm cần được bảo vệ. Qua đây chúng ta có thể thấy sự kỳ công trong khâu lựa chọn nguyên liệu và chế biến của ẩm thực cung đình xưa. Đây cũng là một nét văn hóa rất riêng có của Huế hấp dẫn các khách du lịch bốn phương.

Bài viết liên quan

Leave a Comment